VĂN HÓA XẤU HỔ

Hiện nay chúng ta đã nghe nói nhiều đến nhiều cụm từ, trong đó gắn liền với từ “văn hoá” như: “văn hoá ứng xử”, “văn hoá từ chức”, “văn hoá mặt tìên” v.v…và mới đây người viết nghe được thêm cụm từ “văn hoá xấu hổ”. Nghe thì lạ tai nhưng khi được ông Bí thư thành uỷ Đà Nẵng Nguyễn Bá Thanh, nói tại một cuộc họp với lãnh đạo các sở, ban ngành thành phố Đà Nẵng thì rất chí lý và thấm thía. Chuyện xuất phát từ việc một số vị cán bộ, mặc dù biết mình không làm được nhưng cứ hứa với dân, với cấp dưới, mà không phải hứa một lần, ấy vậy mà chẳng cảm thấy xấu hổ!? Ông Bí thư nói, cán bộ bây giờ phải biết “tập xấu hổ”. Điều đó có nghĩa là, đối với những cán bộ, nhất là cán bộ lãnh đạo, phải có lòng tự trọng, sự dũng cảm và trên hết là tinh thần trách nhiệm, lời nói phải đi đôi với việc làm. Không thể nghĩ mình đã có chức, có quyền thì có hứa rồi không làm cũng chẳng sao, không  dễ gì bị mất chức.

Nhìn lại trong thực tế vẫn còn những người, dù có địa vị xã hội cao, có học thức nhưng không biết xấu hổ là gì. Thực tế là, tính tự trọng của không ít vị quan chức này còn ‘hơi bị thiếu”! Làm sai, không một lời xin lỗi lại còn nói là hoàn thành tốt nhiệm vụ!? Một vài vị cán bộ lãnh đạo, bản thân nhà cao cửa rộng, xe đời mới, điện thoai loại xịn, ăn nhậu xả láng, bằng mắt thường cũng biết là không có được nhờ đồng lương thuần tuý. Họ không phải là nhà kinh doanh cũng không trúng số độc đắc nhưng đáng buồn thay lại “dũng cảm” lớn tiếng hô hào chống tham nhũng, chống lãng phí!? Sự mâu thuẫn đó có thể thấy rất rõ trong cuộc sống đời thường. Và những vị quan chức này có lẽ, cũng cần nghiên cứu về “văn hoá xấu hổ”. Nói dân dã một chút thì những vị nói một đằng, làm một nẻo, phê phán, lên án người khác trong khi bản thân mình lại vi phạm ngay cái điều mình mình đả phá, là những người “nói mà không biết ngượng miệng”. Khoan đề cập đến nội dung “văn hoá từ chức” mà dư luận đã nêu khá nhiều trong thời gian gần đây, (tất nhiên là nói chuyện ở nước ta, còn nước ngoài thì cái chuyện từ chức do không hoàn thành nhiệm vụ là chuyện thường tình rồi). Ở đây chỉ nói tới khía cạnh “xấu hổ”, tự trọng. Có thể cấp dưới hay người dân không lên tiếng phê bình, tố cáo  những vị cán bộ “không biết xấu hổ” nêu trên, nhưng chắc chắn là họ không được mọi người “tâm phục khẩu phục”. Làm sao mà nể phục được khi, một cán bộ chưa giải quyết việc cho dân, cho cơ sở đã gợi ý “bỏ bì”, gợi ý đi nhà hàng nào, thậm chí phải có khoản này khoản nọ mới chịu. Tôn trọng sao được khi có vị đi hội họp, chưa lo chuyện nội dung đã đề nghị phải có “bì thư”, thậm chí không đi nhưng vẫn đánh tiếng để cơ sở gửi bì thư tiền, quà cho mình. Có những người, chỉ vì ỷ là mình có quyền quyết định thành tích của một đơn vị, cá nhân nàp đó mà ra giá, đòi hỏi đủ điều...

Ngoài xã hội hiện nay đang lan truyền câu nói vui là, dạo này có nhiều người đổi họ thành họ “Hứa” và “theo đạo Hồi” để ám chỉ những vị chỉ giỏi hứa hẹn mà quên thực hiện lời hứa. Càng có thêm nhiều người họ hứa, người “theo đạo Hồi” như vậy thì sự phát triển của đất nước sẽ bị kìm hãm. Lòng tin của nhân dân  vào Đảng và nhà nước sẽ bị xói mòn. Cần dũng cảm nhìn vào sự thật, đấu tranh một cách kiến quyết đối với những người có phương châm sống:         “ quyền  phải đi đôi với lợi”, những người mà, dù có cảm thấy xấu hổ, có “mất mặt” đến đâu đi nữa, nhưng vì cái lợi vẫn cố bám lấy cái chức, cái quyền. Để những đối tượng đó tồn tại càng lâu, càng nhiều sẽ càng làm yếu đi bộ máy nhà nước vốn đang cần sự trong sạch, vững mạnh.

Cuối cùng cũng cần đề cập đến chuyện “văn hoá xấu hổ” trong cuộc sống thường nhật. Những người “vô tư” vượt đèn đỏ, đi vào đường một chiều “phóng uế giữa thanh thiên bạch nhật mà vẫn bắt gặp đây đó trên phố phường …cũng nên được học thêm về “văn hoá xấu hổ”. Không thể làm ngơ trước  hình ảnh các em học sinh, đồng phục chỉnh tề, huy hiệu Đoàn cài trên ngực áo, khăn quàng đỏ thắm trên trên vai và… cười nói tự nhiên cùng nhau… vượt đèn đỏ. Không làm cho các em “biết xấu hổ” từ bây gìơ thì sau này khi trưởng thành, các em sẽ “ đứt dây thẹn” trong cuộc sống, để rồi xã hội sẽ đối mặt với nhiều chuyện tiêu cực, nhiều kết cục không mong muốn mà bậc cha anh hiện nay đang ra sức đấu tranh, ngăn chặn.

Phải có nhiều người biết xấu hổ, có lòng tự trọng cao, dám nhận khuyết điểm, dám xin lỗi…  từ những chuyện nhỏ rất đời thường đến những chuyện lớn ở cấp vĩ mô, thì xã hội ta, đất nước ta mới có điều kiện tiến nhanh, tiến vững chắc trên con đường  hội nhập và phát triển, sớm hoà nhập cùng khu vực và thế giới.