CƠN BÃO LẠ

Cơn bão mang tên số 8 được dự báo đổ bộ thẳng vào Đà Nẵng - Quảng Nam vào đêm 18 rạng sáng 19 tháng 9, cuối cùng không biết đi đường nào mà chờ mãi chẳng thấy vào!? “Dự vị” của cơn bão này có chẳng chỉ là những cơn mưa như trút ngày 18, làm ngập úng nhiều đoạn đường Đà Nẵng và một số nơi của huyện Hòa Vang. Đêm 18/9, mình biết, nhiều người, trong đó có mình cũng  thấp thỏm chờ bão đến vì thấy đài báo nói có vẻ chắc chắn quá, nhiều nhà lo chằng chống, mua mì ăn liền, chuẩn bị đèn pin..để đề phòng hậu quả của bão, cho dù chỉ là bão cấp 8-9 nhưng cũng không thể bàng quan. Tuy nhiên, ngoại trừ chuyện mưa từ sáng đến tối có thể gọi là do ảnh hưởng của bão thì ngoài ra, từ nửa đêm đến sáng trời yên ắng, bình minh đẹp, nắng nhẹ, không mưa, không gió, dù là 1 giọt, một cơn.

Mở báo  ra đọc, mở mạng ra xem thì thấy nói  “Sáng sớm nay (19/9), sau khi đi vào địa phận các tỉnh Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng và Quảng Nam, bão số 8 đã suy yếu thành áp thấp nhiệt đới rồi thành một vùng áp thấp. Tuy nhiên, hoàn lưu sau bão đang và sẽ gây mưa to đến rất to ở nhiều nơi.”!? Vậy mà, ngoài kia trời nắng đẹp, hàng cây im phăng phắc!? Có lẽ đây là con bão “lạ” nhất đối với mình từ trước đến nay. Cũng nên biết rằng cơn bão nào cũng  phải có tên quốc tế cả nhưng không hiểu sao cơn bão này không có tên mà chỉ được Việt Nam đặt là cơn bão số 8 (do là cơn bão thứ 8 trong năm có ảnh hưởng đến VN).

Mấy ngày trước “bão”, cả Đà Nẵng lo đối phó với bão, học sinh được thông báo cho nghỉ học cả ngày 19/9. Cuối cùng,  “cái nghỉ” đó trở thành “nghỉ giải lao”. Thôi thì cuối cùng coi như là đã có một đợt diễn tập. Chỉ vất vả cho các bậc phụ huynh sáng nay “quáng gà”, không biết gửi con cái ở đâu trong điều kiện... thời tiết đẹp như vậy. Chưa kể là Khu công nghiệp Điện Nam- Điên Ngọc của Quảng Nam các doanh nghiệp cũng cho công nhân nghỉ hết! Một lần nữa bão lại “né” Đà Nẵng”. Mà thực ra không biết có phải là bão không nữa vì có thấy chi mô!

Cuối cũng thì cũng phải thấy rằng việc dự báo bão vừa rồi quá kém, dự báo chậm 5-6 tiếng đồng hồ, mà mức độ gió cũng chỉ “liếm nhẹ” bờ biển mấy tinh từ Thừa Thiên - Huế đến Quảng Nam. Không biết đây là Đài khi tượng thủy văn hay “Đài tưởng tượng thủy văn” đây!? 

TẢN MẠN NHÂN CHUYỆN VIỆT NAM ĐÓN CHÀO “TRAI ĐẸP BỊ TRỤC XUẤT”

Báo chí, nhất là báo mạng mấy hôm nay làm rùm beng cái vụ đón chào “Trai đẹp bị trục xuất”Omar Borkan Al Gala, đến Việt Nam tham gia chương trình “Kết nối ước mơ”, do Công ty TNHH MTV Thế Giới Gia Đình tổ chức tại TP HCM. Vậy chàng trai này nổi tiếng ở chỗ nào? Điều đầu tiên và có lẽ cũng là duy nhất, đó là nổi tiếng vì “sự kiện”  bị ban tổ chức một hội chợ trục xuất không cho đến tham dự một lễ hội trong Hội chợ,  với lý do có lẽ “xưa nay hiếm” là  do vẻ ngoài điển trai của Borkan sẽ dễ làm phụ nữ "sa ngã"!? Nhưng thực ra, chàng trai Ảrập “bị trục xuất” chỉ là sự nhầm lẫn, vì trong lễ hội đó, do anh ta đi nhầm vào một chỗ không đúng thời điểm nên bị mời ra (chính anh này đã trả lời báo chí như vậy).

Thôi thì cứ cho đó là chuyện lạ ở xứ Ả Rập, nghe để cho biết, cho vui. Thế nhưng từ “sự kiện” này, giới kinh doanh và truyền thông, trong đó có Việt Nam, đã lập tức nhảy vào và tất nhiên mục đích cuối cùng là để kinh doanh, mà ở đây hiểu nôm na là “kinh doanh cái đẹp”!

Đúng là nhìn trên ảnh, đang tràn ngập trên các trang mạng thời gian qua, chàng trai này đẹp thật, đầy nam tính, đến anh em còn khen huống chi là chị em. Nhưng đó là trên ảnh, mà cũng nên biết rằng, thông qua kỹ thuật Photoshop, người ta có thể  làm cho “con quạ” thành “con công” cũng không phải là quá khó. Và quả thật, khi đến sân bay TSN ngày hôm qua, nhiều Fan hâm mộ trong đó đông đảo là chị em, đã tỏ ra hơi thất vọng vì “chàng ấy” không đẹp như trong ảnh!

          Còn về tài năng ư, cũng bình thường thôi, không nổi tiếng bằng việc “bị trục xuất”. Chàng ta hiện đang làm công việc người mẫu ảnh tự do tại thủ đô Riyadh của nước Ả Rập Saudi. Ngoài ra, anh chàng cũng kiêm làm nhiếp ảnh gia thời trang, diễn viên và là nhà thơ.

Khách quan mà nói, đẹp trai không có gì sai, kinh doanh cái đẹp cũng chấp nhận được, nhưng đẩy nó lên thành một trào lưu thì hơi quá. Thà là nổi tiếng, tài năng thực sự như Nick" Vujicic,  Bill" Gates..., thì cũng xứng đáng được đón chào, được hoan hô. Đằng này, “phát sốt” lên để chào đón “trai đẹp”, lại còn treo băng rôn chào mừng như một anh hùng  như mấy ngày qua thấy không hay ho gì cho lắm. Chưa kể nghe đâu, một vài phòng trà, bar ca nhạc tại TP HCM cũng ăn theo bằng cách liên kết với nhà tổ chức để có thêm những đêm diễn cho anh chàng nhằm câu khách. Thôi thì, việc một công ty mời các “trai đẹp” và “trai hơi đẹp” tham gia chương trình của họ với mục đích kinh doanh thu lợi nhuận cũng là chuyện bình thường, nhưng việc đó lại được nhà tổ chức nâng tầm hết cỡ theo kiểu “kết nối ước mơ” và “dành cho nhiều bạn trẻ” thì xem ra không thuyết phục lắm, trong khi điều người trẻ cần là những bài học cho bản thân từ một tài năng đáng ngưỡng mộ nào đó như Nick Vujicic chẳng hạn, hơn là ngắm nhìn một con người có hình thức sáng nhưng… vô bổ.

Với cái tên chương trình “Kết nối ước mơ”, khán giả trẻ Việt sẽ kết nối được gì với những khách mời này? Không biết các “trai đẹp”, họ sẽ làm gì trên sân khấu “Kết nối ước mơ” khi bản thân họ chưa có thành tích gì nổi bật (Omar là người mẫu, anh em nhà họ Lưu là diễn viên không tên tuổi)? Chắc chắn rằng, sự cuồng nhiệt của công chúng đối với sự kiện 'trai đẹp' đến Việt Nam một phần là do được PR hoành tráng.

Tán dương cái đẹp không có gì sai, kinh doanh cái đẹp cũng không sai nhưng đẩy “trai đẹp” thành sự kiện có giá trị làm lệch hướng nhận thức của giới trẻ thì không nên chút nào.

.        

GIỌNG HÁT VIỆT NHÍ CÓ PHẢI LÀ SÂN CHƠI CỦA TRẺ EM KHÔNG?

Không biết ai ủng hộ sân chơi “The Voice Kids” ( “giọng hát Việt nhí”) vừa kết thúc cách đây không lâu hay không, còn đối với riêng mình thì chắc chắn là...KHÔNG, mặc dù mình rất đam mê ca hát. Bởi lẽ, một sân chơi, mặc dù là để trẻ em thi hát nhưng lại không phù hợp với bản chất ngây thơ, hồn nhiên vốn có của các em. Giọng các em, không thể phủ nhận là rất hay, thậm chí là độc đáo đấy nhưng trên cái nền ấy, người lớn đã “nhào nặn”, gò ép các em già trước tuổi bằng việc thể hiện các bài hát, trong đó có nhiều bài không phải viết dành riêng cho lứa tuổi thiếu nhi, cùng với phong cách cũng không phải của các em nôt. Mình nhớ nhạc sỹ Nguyễn Anh 9, trong nhận xét của mình về các giọng hát nổi tiếng của nước nhà như Thanh Lam, Hồng Nhung, Đàm Vĩnh Hưng v.v... còn nói là nhiều người hát mà không nhập hồn được vào bài hát, không toát lên được ý đồ của người sáng tác... Vậy mà các em nhỏ của chúng ta, mới trên dưới 10 tuổi thì làm sao hát cho hay, cho có hồn những bài hát không viết riêng cho các em, chẳng hạn như “Sắc màu” của Trần Tiến, Hồ trên núi của Phó Đức Phương, hay Đêm Gành Hào nghe điệu Hoài Lang của Lê Quang...

 Mình không theo dõi thương xuyên và trọn vẹn chương trình GHVN này nhưng vẫn cảm nhận được rằng, đã xuất hiện những “giọng hát nhí” mang phong cách của các giọng hát thời thượng bậc chú bác, thậm chí chưa nói là bản sao của các ca sỹ người lớn. Các em có chất giọng tốt nhưng phong cách lại bắt chước, dập khuôn người lớn nhiều quá. Có bài báo đã nói, sân chơi nhí nhưng luật chơi là của người lớn vì không khó nhận thấy nó cũng không khác mấy với cách thức tổ chức Giọng hát Việt (“The voice”) là bao nhiêu và trong mỗi đêm diễn, lượng khán giả xem là người lớn chiếm đa số. Có cảm tưởng như người lớn huấn luyện các em như những “chú gà đá” để hàng tuần ra “đá” với nhau, rồi thay nhau khen ngợi, tung hô, làm như các em là “hay nhất quả đất (ca sỹ Hiền Thục nhận xét về “gà” của mình như vậy). Sự ngây thơ, hồn nhiên, trong sáng của các em đã giảm đi nhiều khi được người lớn “nhào nặn” để trường thành sớm như vậy. Chưa hết, còn có chuyện Sở GD & ĐT tỉnh Thanh Hóa và UBND phường sở tại của “quán quân GHVN” Quang Anh, đã có công văn gửi khắp nơi yêu cầu nhắn tin ủng hộ cho “gà” của địa phương mình”
Quả thật người lớn đã làm hỏng trẻ em, bắt các tài năng nhí “chín sớm”, “chín ép”, già trước tuổi, chưa nói là dễ làm các em sớm có tư tưởng kiêu ngạo, vị tiền ngay từ lứa tuổi măng non (giải nhất GHVN 2013 là 300 triệu đồng). Và tương lai của các em, chưa chắc hứa hẹn sáng sủa gì hơn.

Các em hoàn toàn không có lỗi trong việc này, chỉ có người lớn, những nhà tổ chức và cả một số tờ báo, đã tạo nên một lớp trẻ già không... đợi tuổi, không trẻ “măng” mà là trẻ “tre”. Cách làm đó chỉ sớm dẫn đến sự thui chột của tài năng, đáng lẽ phải được nuôi dưỡng trong môi trường, sân chơi phù hợp với lứa tuổi và bản chất của các em./.

SÍNH NGOẠI – NHÌN TỪ GÓC ĐỘ CHỮ NGHĨA

Cách đây mấy ngày, cậu bạn mình, đưa cho mình xem 1 cái giấy mời dự  lễ khai trương một khách sạn (KS) trên đường 3 tháng 2. Lật đi lật lại cái giấy mời được in khá đẹp trên giấy tốt, tuyệt nhiên  không thấy lấy một dòng chữ tiếng Việt nào, ngoài tên của chủ khách sạn này phía dưới chữ ký. Nếu ai không biết tiếng Anh thì coi như botay.com! Dịch sơ bộ thì biết đây là giấy mời dự khai trương KS Phương Bắc (Northern Hotel) với chưong trình có chương trình chi tiết. Cậu bạn cũng thú thật muốn đi là chỉ vì ở dòng cuối có chữ  “tặng quà” (Gifts).  Sáng hôm sau, ngồi uống cà phê, mình có hỏi, tối qua có đi dự khai trương cái KS đó không thì cậu ta bảo có, mình hỏi có thấy sự hiện diện của  khách tây hay tàu gì không thì cậu ta bảo toàn thấy khách Việt. Ấy vậy mà người ta lại in giấy mời toàn tiếng Tây để …mời người Việt! Cũng cần biết thêm là, chủ cái KS 4 sao này là người Việt 100%.

Chợt nhớ lại, con đường Bạch Đằng mà mình qua lại mỗi ngày, không khó nhận thấy đa số các KS, quán bar dọc tuyến đường này hầu hết là đề biển tên bằng tiếng Anh, trong khi chỉ thấy thỉnh thoảng có vài vị khách tây ra vào. Đành rằng, khi mở cửa hội nhập rồi, biển hiệu các điểm kinh doanh dịch vụ, trong đó có khách sạn nên đề kèm tiếng Anh để người nước ngoài biết đến, quy định đã có cả, trong đó có quy định cỡ chữ tiếng Anh phải nhỏ hơn tiếng Việt (Điều 18 của Luật Quảng cáo). Cái gì cũng dùng tiếng Anh từ đầu đến cuối trên 1 con đường thuần túy Việt Nam thì liệu có gọi là chứng tỏ cho sự “mở cửa hội nhập” với thế giới không!? Dư luận trong thời gian qua rất bất bình về tình trạng một số nơi ở nước ta có những đoạn phố, con đường toàn đề biển tên cửa hiệu, nhà hàng, khách sạn bằng tiếng Anh, tiếng Tàu, và cả tiếng Hàn, tiếng Nga, trong khi tiếng Việt thì không thấy hoặc nếu có thì cỡ chữ rất “khiêm tốn” , tạo ra những khu “phố Tây”, “phố Tàu”… trong lòng Việt Nam. Có người đã nói là “Đi giữa "phố ta" mà cứ ngỡ như lạc vào một khu phố hổ lốn Âu - Á nào đó”, nhận xét đó quả là không sai. Chưa hết, bây giờ ở các thành phố lớn, trong đó có Đà Nẵng, chữ nước ngoài giăng mắc khắp nơi. Bước chân ra đường là nhìn thấy nào là cofffe, karaoke, massage, shop... Thậm chí đến cả trường mẫu giáo, tiểu học họ cũng đặt tên, kẻ biển toàn bằng tiếng nước ngoài ... Các cháu học bậc mầm non dù có muốn đọc để giới thiệu tên trường, e rằng cũng không dễ. Không hiểu, tiếng Việt hết từ hay sao mà nhiều người bí từ đến thế!?

Ở nhiều nơi, bảng giới thiệu tìm mãi không ra một từ tiếng Việt, mặc dù quán hàng đó chỉ có người Việt ra vào. Trong "rừng chữ nghĩa" mặt tiền ấy, có không ít các bảng hiệu bằng tiếng nước ngoài, loại chữ "toàn Tây" có, loại "nửa Tây nửa ta" và cả những loại "chữ Tây" nhưng cả người nước ngoài và người Việt đều không hiểu nghĩa là gì! Chỉ nguyên chữ cà phê, mỗi quán cũng tự sáng tạo những tấm bảng hiệu quảng cáo rất to khác nhau, đề "chữ Tây" không ra Tây, ta không ra ta, đọc lên chẳng hiểu là gì. Chỗ thì café, nơi thì coffee, cũng có nơi là cà pê. Buồn cười là có những nơi, chỉ phục vụ người Việt mà cũng cố thêm vào những dòng chữ tiếng Anh to đùng, lấn hết cả dòng chữ quảng cáo bằng tiếng Việt. Thế nên mới có những chữ tiếng Anh ngô nghê của các công ty "sính" ngoại ghi đường dây nóng "Hotline" thì viết là "Holine", thức ăn nhanh "Fast food" thì viết thành "Fast foot", v.v... khiến không ít người phát ngượng thay cho chủ nhân quảng cáo. Thậm chí, có cơ quan, hội trường…, từ lúc xây xong đến khi sử dụng chưa một người nước ngoài nào bước vào, vậy mà  cũng đề chữ "No smoking"...

Không hiểu sao người Việt lại "sính" dùng tiếng nước ngoài như vậy. Từ những câu giao tiếp thông thường cũng bị ngoại ngữ hóa, hễ mở miệng nói là pha tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Trung linh tinh phèng cả lên. Nhưng lúc cần phải nói bằng tiếng nước ngoài để "ra" tiền thì không nói được. Nhìn ra nước ngoài, những nước lân cận mà mình từng đến, thì thấy rằng, họ đều dùng tiếng mẹ đẻ để ghi trên biển quảng cáo ở các phố. Khách không hiểu phải tự tìm ý nghĩa. Các thành phố ở Trung Quốc, Hong Kong, Nhật Bản, Hàn Quốc... bảng hiệu quảng cáo hay nhãn hiệu hàng hóa…, bao giờ tiếng mẹ đẻ cũng ở vị trí trang trọng nhất, được viết đậm nhất, chữ nước ngoài chỉ là thêm, bị đặt ở vị trí thứ yếu. Ai không đọc được phải tự tìm hiểu. Đó là lòng tự tôn dân tộc về ngôn ngữ. Đó là văn hóa doanh nghiệp, doanh nhân. Và đó cũng là nhưng nước phát triển hơn ta!

Yêu ngôn ngữ cũng là sự tôn trọng Tổ quốc và tôn trọng chính mình, trong khi tiếng Việt không thiếu những từ hay, gợi, dễ viết, đặt tên, sao người làm biển, bảng quảng cáo hay tên thương hiệu không sử dụng mà dùng tiếng nước ngoài tràn lan, tùy tiện?! Mình không phản đối việc học ngoại ngữ, nhưng học ngoại ngữ khác với việc lạm dụng ngoại ngữ một cách tùy tiện như vậy, điều đó chỉ thể hiện ý thức dân tộc kém, tự hạ thấp bản thân, chưa nói là vi phạm pháp luật.... Đã đến lúc tổ chức xây dựng, giám sát gắt gao hơn việc sử dụng tiếng nước ngoài ở Việt Nam, nhất là trong việc quảng cáo, không thể để cho người Việt Nam lại tự làm tiếng mẹ đẻ mình "lép vế" như vậy được./.